Sjedinjene Američke Države odlučile su produžiti nacionalno vanredno stanje koje se odnosi na Zapadni Balkan, a koje je prvi put proglašeno 2001. godine, za još jednu godinu počevši od 26. juna. Izvršnu naredbu kojom se produžava važenje ove mjere potpisao je aktuelni predsjednik SAD-a Donald Trump 20. maja.
U službenom dokumentu objavljenom u Federalnom registru SAD navedeno je da određeni pojedinci svojim djelovanjem – uključujući učešće, podršku, sponzorstvo ili pomaganje ekstremističkog nasilja u Sjevernoj Makedoniji i drugim dijelovima regije – predstavljaju prijetnju. Posebno se ističe i opstruisanje provedbe Dejtonskog sporazuma te kršenje Rezolucije 1244 Vijeća sigurnosti Ujedinjenih nacija kao faktori koji ugrožavaju nacionalnu bezbjednost i spoljnopolitičke interese Sjedinjenih Država.
Takođe se navodi da destabilizirajuće radnje, koruptivne aktivnosti i pokušaji narušavanja suvereniteta zemalja na Balkanu čine ozbiljnu prijetnju po interese SAD-a u regionu.
Podsjećamo, vanredno stanje je prvi put uvedeno 26. juna 2001. godine tokom predsjedničkog mandata Georgea W. Busha. Prethodni predsjednik Joe Biden ga je 8. januara, nedugo prije nego što je novi predsjednik preuzeo dužnost, produžio naredbom 14140, čije važenje je trajalo do 26. juna 2025.
U istom kontekstu, generalni sekretar NATO-a Mark Rutte poručio je da Alijansa ostaje prisutna na Zapadnom Balkanu kroz misije KFOR na Kosovu i EUFOR u Bosni i Hercegovini. Na marginama NATO samita u Haagu, Rutte je rekao da iako Zapadni Balkan nije bio direktna tema razgovora, ostaje visoko na agendi NATO-a.
– Posjetio sam region, razgovarao s liderima u Bosni i na Kosovu, te večerao s predsjednikom Srbije u Briselu. NATO je i dalje duboko angažovan – izjavio je Rutte. Dodao je i da postoji snažna koordinacija sa evropskim liderima, uključujući šeficu diplomatije EU Kaju Kallas i predsjednicu Evropske komisije Ursulu von der Leyen.
