Evropski parlament usvojio izvještaj o BiH: Podrška evropskom putu, ali oštra osuda secesionizma i opstrukcija
Brisel, 9. juli 2025. – Evropski parlament usvojio je izvještaj o Bosni i Hercegovini, u kojem izražava čvrstu podršku nastavku evropskih integracija zemlje, ali uz oštre kritike zbog političkih opstrukcija, jačanja secesionističke retorike iz entiteta Republika Srpska i izostanka ključnih reformi. Izvještaj je usvojen sa 495 glasova za, 130 protiv i 63 suzdržana.
U dokumentu se pozdravlja odluka o otvaranju pristupnih pregovora s BiH u martu ove godine, što je označeno kao važan korak prema članstvu u Evropskoj uniji. Međutim, Evropski parlament upozorava da napredak mora biti zasnovan isključivo na zaslugama i sprovođenju reformi, posebno u oblasti vladavine prava, borbe protiv korupcije, funkcionalnosti institucija i zaštite ljudskih prava.
Jasan stav protiv secesionizma
Posebno oštar ton izvještaj zauzima prema vlastima u Republici Srpskoj. Evropski parlament izražava duboku zabrinutost zbog, kako navode, “zapaljive i secesionističke retorike”, kao i zakonodavnih inicijativa koje podrivaju ustavni poredak BiH i Dejtonski mirovni sporazum. Milorad Dodik i entitetska vlast RS označeni su kao ključni akteri destabilizacije, a pozivaju se i na mogućnost uvođenja ciljnih sankcija protiv onih koji ugrožavaju mir i stabilnost.
„Evropski parlament ne može ostati nijem na kontinuirane pokušaje razgradnje državnih institucija i nepoštivanja odluka Ustavnog suda BiH. Takvo ponašanje nije u skladu s evropskim vrijednostima,“ navodi se u tekstu izvještaja.
Reforme su ključ
Izvještaj poziva na hitno sprovođenje ustavnih i izbornih reformi koje će osigurati transparentnost, legitimnost i funkcionalnost izbornog procesa. Također, naglašava se potreba za jačanjem nezavisnosti pravosuđa i borbom protiv političke korupcije i organizovanog kriminala.
Evropski poslanici insistiraju da se svi nivoi vlasti posvete reformama koje su uslov za napredak na evropskom putu. Takođe se izražava žaljenje zbog toga što su neke važne reforme blokirane, te se ističe da odgovorni za te blokade snose direktnu odgovornost za usporavanje integracija.
Zabrinutost zbog stranog uticaja
U dokumentu se upozorava i na sve prisutniji uticaj stranih sila u unutrašnje procese BiH. Posebno su istaknuti pokušaji Rusije i Kine da kroz političku i ekonomsku infiltraciju oslabe demokratske institucije i evropski kurs države.
„Strani akteri koji podrivaju evropski put BiH moraju biti jasno imenovani i njihove aktivnosti pažljivo praćene. Suverenitet i teritorijalni integritet BiH ne smiju biti predmet vanjskih manipulacija,“ naglašeno je u tekstu.
Poruka građanima BiH
Na kraju, Evropski parlament upućuje snažnu poruku građanima Bosne i Hercegovine, ističući da evropska budućnost zemlje zavisi od unutrašnje političke volje za reformama, dijalogu i poštivanju temeljnih vrijednosti na kojima počiva EU.
„Bosna i Hercegovina ima svoje mjesto u porodici evropskih naroda, ali će ulazak u Uniju biti moguć samo ako zemlja pokaže spremnost da preuzme odgovornost i ispuni obaveze koje proizlaze iz kandidatskog statusa,“ zaključuje se u izvještaju.
Autor: Redakcija | Izvor: Evropski parlament, slobodnaevropa.org, N1, Klix.ba