Povezanost politike, finansija i poslovnih interesa u Srbiji, Bosni i Hercegovini i Crnoj Gori ponovo je u fokusu nakon istraživanja medija o poslovanju beogradske Alta banke i njenim kreditnim aranžmanima. U tekstovima Žurnala i beogradskog Vremena spominju se krediti odobreni javnim preduzećima i privatnim kompanijama, ali i veze pojedinaca koji su obavljali značajne funkcije u Republici Srpskoj i Crnoj Gori.
Posebna pažnja usmjerena je na nekadašnjeg direktora Olimpijskog centra Jahorina Dejana Ljevnaića, predsjednika Nadzornog odbora ovog preduzeća Nedeljka Eleka, vlasnika Alta banke Davora Macuru i političke strukture povezane s Aleksandrom Vučićem i Miloradom Dodikom.
Objavljeni podaci otvaraju pitanja o načinu finansiranja javnih preduzeća, mogućim sukobima interesa i poslovnim vezama koje prelaze granice država. Ipak, važno je naglasiti da medijski objavljene sumnje i indicije same po sebi ne predstavljaju dokaz krivične odgovornosti osoba koje se spominju.
Tužilaštvo BiH ne vodi predmet o Alta banci
Prema informacijama koje je objavio Žurnal, Tužilaštvo Bosne i Hercegovine odgovorilo je da u njegovom upisniku nije evidentirana prijava niti predmet koji se odnosi na Alta banku iz Beograda.
Novinari su, međutim, naglasili da nisu pitali samo da li je neko podnio prijavu, već da li Tužilaštvo razmatra mogućnost postupanja po službenoj dužnosti, imajući u vidu informacije o finansijskim aranžmanima banke i njenim vezama s pojedinim akterima iz Republike Srpske.
U upitu je posebno navedeno zaduženje Vlade RS od 22 miliona eura kod Alta banke u februaru 2026. godine. Prema ranijim medijskim izvještajima, dio tih sredstava iskorišten je za isplatu kompanije „Drvo-Export“, povezane sa Srđanom Klječaninom Rufijem, nakon raskida ugovora o prodaji približno 56.000 kvadratnih metara državnog zemljišta na Jahorini.
Prodaju zemljišta osporio je Ustavni sud BiH, a finansijski aranžman otvorio je dodatna pitanja o tome kako su korištena sredstva iz kredita i na osnovu kojih odluka je realizovana isplata.
Žurnal navodi da iz Tužilaštva BiH nisu dobili informacije o eventualnim provjerama ovih okolnosti. Odgovor da predmet nije evidentiran ne znači nužno da su svi navodi provjereni ili odbačeni, već da prema dostavljenom očitovanju u toj instituciji nije evidentirana prijava ili predmet koji se odnosi na banku.
Kredit od 4,6 miliona eura za Olimpijski centar Jahorina
Jedan od najznačajnijih aranžmana koji se spominju u istraživanju odnosi se na kredit od 4,6 miliona eura koji je Alta banka u novembru 2023. godine odobrila Olimpijskom centru Jahorina.
Prema pisanju Žurnala, kredit je ugovoren uz kamatnu stopu od 10,75 posto, a rok za vraćanje bio je šest mjeseci. Kao garancija za obavezu navedena je Vlada Republike Srpske.
U isto vrijeme, prema istraživanju ovog portala, Dejan Ljevnaić, tadašnji direktor Olimpijskog centra, gradio je privatno imanje u selu Nikolići na Jahorini, a kasnije je otvorio luksuzni hotel „Santa Boka“ u Boki kotorskoj.
Novinari su ukazali na vremensko poklapanje između zaduživanja javnog preduzeća i izgradnje privatnih objekata, postavljajući pitanja o porijeklu novca i poslovnim vezama. Međutim, samo vremensko poklapanje ne dokazuje da je kredit Olimpijskog centra korišten za finansiranje Ljevnaićeve privatne imovine.
Finansijsko stanje Jahorine dodatno je opterećeno drugim kreditnim obavezama. Prema navodima Žurnala, Vlada RS je u junu prošle godine dala saglasnost za novu garanciju u iznosu od 2,6 miliona KM, koja je bila potrebna za deblokadu računa preduzeća.
U tekstu se navodi da je Olimpijski centar imao problem s izmirivanjem obaveza prema Sparkasse banci, što je dodatno otvorilo pitanje upravljanja dugovima i finansijske održivosti javnog preduzeća.
Od Jahorine do luksuznog kompleksa u Crnoj Gori
Poslovni put Dejana Ljevnaića istraživanje povezuje i s projektom Luštica Bay u Crnoj Gori, gdje je obavljao funkciju direktora za strateške projekte.
Prema pisanju beogradskog nedjeljnika Vreme, Alta banka je 2022. godine odobrila kredit od 8,3 miliona eura kompaniji „Luštica Development“ za finansiranje projekta Luštica Bay. Kao osiguranje kredita navedena je hipoteka na luksuznom hotelu „The Chedi“.
Isti medij navodi da je banka tokom te godine kreditirala i beogradsku bolnicu „BioCell“ sa 2,5 miliona eura, povezujući taj projekat s Džihanom Abazovićem, bratom tadašnjeg crnogorskog premijera Dritana Abazovića, i Milicom Đurđić, partnerkom tadašnje predsjednice Vlade Srbije Ane Brnabić.
Vreme piše i o pokušaju dobijanja novog kredita od 15 miliona eura za Luštica Bay, pri čemu je kao garancija trebalo biti založeno pravo korištenja marine i obalnog šetališta. Vlada Milojka Spajića prethodno je dala saglasnost za uspostavljanje založnog prava, ali ju je kasnije povukla.
U tekstu se objašnjava da bi, u slučaju neizmirenja obaveza, banka mogla steći prava nad dijelom turističkog kompleksa. Takav aranžman otvorio je pitanje mogućih posljedica po upravljanje jednim od značajnih turističkih projekata u Crnoj Gori.
Prema istom istraživanju, Ljevnaić je u avgustu 2026. smijenjen s rukovodeće pozicije u Luštica Bayu, a njegov odlazak povezivan je i s pitanjem produženja boravka u Crnoj Gori, nakon što Agencija za nacionalnu bezbjednost nije odobrila njegovo produženje.
Uloga Nedeljka Eleka i veze s vrhom vlasti RS
U priči o poslovanju Olimpijskog centra Jahorina posebno mjesto zauzima Nedeljko Elek, predsjednik Nadzornog odbora ovog javnog preduzeća.
Žurnal navodi da je Elek s Ljevnaićem učestvovao u upravljanju Olimpijskim centrom, a u tekstu se spominje i poslovanje porodične kompanije „Nedomex logistika“, kojoj su, prema navodima ovog medija, bila dodjeljivana sredstva iz budžeta preduzeća.
Elek je u javnosti poznat i po izjavama o svojim vezama sa srbijanskim obavještajnim strukturama, kao i po funkciji počasnog konzula Bjelorusije u BiH. Istraživanje podsjeća i na njegovu političku i javnu bliskost s pojedinim predstavnicima vlasti u Republici Srpskoj.
Posebno su istaknuti njegovi odnosi s Miloradom Dodikom i Aleksandrom Vučićem, ali i političke veze koje se, prema navodima novinara, protežu između Srbije, RS-a i Crne Gore.
Žurnal u tekstu spominje i ranije pokušaje kompanija povezanih s poslovnim krugovima bliskim vlastima RS-a da učestvuju u projektima crnogorskog energetskog sektora. Među njima su saradnja Elektroprivrede Crne Gore, „Solar gradnje“ i kompanije „Kaldera“ iz Laktaša, koja se povezuje s poslovnim sistemom Prointer i Igorom Dodikom.
Šta je poznato o poslovanju Alta banke?
Istraživanje Vremena posebno se bavi poslovnim aktivnostima Alta Pay Group, u čijem je sastavu bila i Alta banka, te širenjem kompanije na regionalnom tržištu.
Prema navodima ovog medija, grupa je 2024. godine pokrenula proces preuzimanja četiri banke iz sistema Addiko u regionu, uključujući banku u Crnoj Gori. Za realizaciju tih planova bila su potrebna regulatorna odobrenja.
Dodatnu pažnju javnosti izazvale su informacije o vlasniku Davoru Macuri, kojem je u oktobru 2026. zabranjen ulazak u Crnu Goru, uz obrazloženje da je riječ o pitanju unutrašnje bezbjednosti. Nakon njegovog hapšenja u Beogradu, crnogorski premijer Milojko Spajić govorio je o pokušajima ugrožavanja stabilnosti države i njenog evropskog puta djelovanjem neformalnih centara moći iz drugih zemalja.
Vreme također navodi da je Centralna banka Crne Gore Alta Pay Group oduzela dozvolu za pružanje platnih usluga, uz obrazloženje da kompanija više ne ispunjava zakonske uslove.
Ovi događaji dodatno su otvorili pitanje finansijskog nadzora, regulatorne odgovornosti i mogućeg uticaja poslovnih struktura na političke i medijske prilike u regionu.
Otvorena pitanja o novcu, politici i odgovornosti
Istraživanja Žurnala i Vremena ukazuju na niz poslovnih aranžmana u kojima se pojavljuju ista imena, banke, javna preduzeća i politički povezani akteri iz Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore.
U središtu priče nalaze se krediti Alta banke, zaduživanje Olimpijskog centra Jahorina, poslovni angažmani Dejana Ljevnaića u Crnoj Gori i uloga Nedeljka Eleka u upravljanju javnim preduzećem. Dodatna pitanja odnose se na političke veze ovih aktera i način na koji su pojedini finansijski aranžmani realizovani.
Ipak, za konačne zaključke neophodni su dokumentacija, nezavisne finansijske provjere i postupanje nadležnih institucija. Posebno je važno utvrditi da li su sredstva javnih preduzeća korištena u skladu s njihovom namjenom, jesu li ugovori sklapani pod tržišnim uslovima i postoji li osnov za ispitivanje eventualne krivične odgovornosti.