Rumunija je u utorak aktivirala rumunske i njemačke NATO borbene avione nakon što je dron iz pravca susjedne države ušao u njen zračni prostor dublje nego u bilo kojem ranijem slučaju. Bukurešt je incident okarakterisao kao “ozbiljnu provokaciju”, a vlasti su potvrdile da su kasnije pronađeni fragmenti letjelice bez eksplozivnog punjenja na rumunskoj teritoriji.
Prema navodima Ministarstva odbrane, riječ je o dosad najvećem prodoru neidentifikovane letjelice, koja se kretala više od 100 kilometara unutar rumunskih granica, sve do okruga Vrancea – područja koje ne graniči direktno s državom iz koje je dron došao. Raniji upadi uglavnom su bili ograničeni na pogranične zone i dešavali su se tokom noći, dok je ovoga puta letjelica ušla tokom dana i kretala se znatno dublje u unutrašnjost zemlje.
Ministar odbrane Ionut Moșteanu izjavio je da su NATO piloti bili “vrlo blizu” donošenja odluke o obaranju drona, ali su odustali nakon procjene da bi intervencija mogla prouzrokovati opasnost za stanovništvo i infrastrukturu. “Procijenili su potencijalnu kolateralnu štetu i zaključili da ne djeluju”, rekao je Moșteanu, prenose lokalni mediji.
Upad se dogodio u noći u kojoj su strateške infrastrukture u pograničnom području susjedne države bile meta napada dronova, što je dodatno pojačalo tenzije u regionu. Rumunija bilježi ukupno 13 slučajeva narušavanja svog zračnog prostora od početka regionalnih sukoba, ali je ovo prvi put da je letjelica registrovana na ovako velikoj udaljenosti od granice i prvi put da je ulazak uočен tokom dana.
Najprije su podignuta dva njemačka borbena aviona Eurofighter u okviru misije nadzora zračnog prostora, koji su pratili letjelicu iznad okruga Tulcea prije nego što se privremeno vratila u pravcu susjedne zemlje. Nedugo zatim radari su detektovali novi ulazak u okrugu Galați, što je rezultiralo hitnim polijetanjem dva rumunska F-16, a potom i dodatna dva njemačka Eurofightera.
Zbog potencijalne opasnosti stanovnicima Tulcee, Galația i Vrancee upućeno je upozorenje da potraže zaklon, koje je kasnije povučeno kada je procijenjeno da neposredna prijetnja više ne postoji.
Dodatnu pažnju izazvala je i posjeta general-pukovnika Christophera Donahuea, komandanta američke Kopnene vojske za Evropu i Afriku, koji je u bazi Mihail Kogălniceanu najavio raspoređivanje nove protivdronovske tehnologije. “Sistem je testiran, u posljednjoj je fazi uvođenja, a rumunski i saveznički vojnici već su obučeni. Očekujemo da ova sposobnost uskoro bude operativna u području Delte Dunava”, izjavio je Donahue.
Rumunija posjeduje zakonski okvir koji omogućava obaranje neidentifikovanih letjelica i u mirnodopskim uslovima, ukoliko postoji rizik za živote ljudi ili materijalna dobra. Ipak, iako je pravna mogućnost odavno uspostavljena, dosad nije korištena, jer vlasti daju prednost procjeni posljedica na tlu i smirivanju regionalnih napetosti.
Incident dolazi u trenutku pojačane zabrinutosti na istočnom krilu NATO-a, gdje se posljednjih mjeseci bilježi veći broj preleta i upada dronova iz kriznih područja, navode međunarodne agencije.
