Amerika povlači ključnu vojnu podršku baltičkim državama: Estonija, Latvija i Litva ostaju bez stotina miliona dolara pomoći
Sjedinjene Američke Države odlučile su da od 2026. godine ukinu finansiranje određenih programa sigurnosne pomoći za istočnoevropske zemlje, uključujući Estoniju, Latviju i Litvu, piše Financial Times. Ove tri baltičke države, koje se graniče s Rusijom, bile su među glavnim korisnicima američkog sigurnosnog programa poznatog kao sekcija 333 Zakona o odbrani, kojim se finansirala obuka i opremanje stranih vojski.
Gubitak stotina miliona dolara
Od 2018. do 2022. godine SAD je u ove programe uložio oko 1,6 milijardi dolara, a samo baltičke države dobijale su po 230–280 miliona dolara svaka. Tim sredstvima finansirana je nabavka vojne opreme, obuka, održavanje, pa čak i manji infrastrukturni projekti.
Ukidanjem finansiranja, Estonija, Latvija i Litva izgubit će svaka 50–60 miliona dolara godišnje, što predstavlja između 2 i 4 posto njihovih ukupnih odbrambenih budžeta. To bi moglo značiti smanjenje vojnih kapaciteta, kašnjenja u nabavci nove opreme i preusmjeravanje već ograničenih resursa na hitne potrebe.
Reakcije saveznika i zabrinutost zbog Moskve
Pentagon je prošle sedmice obavijestio evropske diplomate o odluci, što je izazvalo šok i razočaranje među saveznicima. Jedan evropski zvaničnik je poručio:
„Ruse zanimaju samo američka zastava i američki dolar. Ovakvi potezi šalju pogrešan signal Moskvi.“
Slično misli i američka senatorica Jeanne Shaheen, koja je odluku nazvala „pogrešnim potezom“ jer smanjuje sposobnost saveznika u trenutku kada je ključno održati pritisak na Kremlj.
Poziv na vlastitu odbranu
Predsjednik Estonije Alar Karis izjavio je za Politico da evropske države koje graniče s Rusijom moraju računati na moguće djelimično povlačenje američkih trupa te graditi samostalne odbrambene kapacitete.
Ipak, Washington zasad nije najavio povlačenje vojnika s terena, već očekuje da evropske zemlje same preuzmu veći dio finansijskog tereta za vlastitu sigurnost.
