Evropski parlament usvojio je rezoluciju o jačanju evropske demokratije i otpornosti na hibridne prijetnje, a među primjerima ruskog djelovanja ponovo su se našli kampovi za obuku državljana Moldavije u Bosni i Hercegovini i Srbiji.
Slučaj je ranije detaljno istraživao Detektor/BIRN BiH, a kasnije su ga dodatno potkrijepili sudski postupci u Moldaviji. Moldavske vlasti tvrde da je cilj obuke bio pripremanje učesnika za izazivanje nereda i destabilizaciju zemlje u vrijeme predsjedničkih izbora i referenduma o evropskom putu Moldavije.
Kamp kod Banje Luke, potom prebacivanje u Srbiju
Prema sudskim dokumentima i svjedočenjima koje je prikupio Detektor, jedan od kampova nalazio se u šumskom području kod Glamočana, sjeverno od Banje Luke, nedaleko od nekadašnje baze Zalužani.
Učesnici su u BiH uglavnom dolazili preko Srbije, a obuka se odvijala tokom 2024. godine. Nakon što je lokacija navodno kompromitovana, aktivnosti su premještene u selo Radenka u Srbiji.
Tokom obuke učesnici su, prema presudama i svjedočenjima, učili upravljati dronovima, koristiti zapaljiva sredstva, probijati policijske kordone i izazivati paniku tokom protesta. Pojedini su dobijali i zadatke izviđanja državnih i diplomatskih objekata.
Fotografisali institucije i ambasade
Naknadno objavljeni sudski dokumenti otkrili su da su pojedini učesnici tokom boravka u Banjoj Luci dobili telefone i zadatak da pronalaze diplomatske i administrativne objekte, bilježe njihove koordinate te traže potencijalne lokacije pogodne za polijetanje dronova.
Moldavske istrage povezivale su organizaciju obuke s ruskim instruktorima, dok su pojedine osobe povezivane i s ranijim aktivnostima grupe Wagner. Političari iz Republike Srpske i Ambasada Rusije u BiH ranije su negirali postojanje takvih kampova.
U Moldaviji već izrečene zatvorske kazne
Za razliku od Bosne i Hercegovine, u Moldaviji su već donesene prve presude. U februaru 2026. godine troje učesnika osuđeno je na kazne od četiri do više od pet godina zatvora zbog učešća u kampovima u BiH i Srbiji. U kasnijem postupku još dvojici muškaraca izrečene su uslovne zatvorske kazne.
Tužilaštvo BiH otvorilo je predmet i od Moldavije zatražilo informacije prikupljene tokom istrage. Prema posljednjim dostupnim informacijama, istraga u BiH i dalje traje i optužnice još nisu podignute.
Rezolucija Evropskog parlamenta cijeli slučaj stavlja u širi kontekst rastućih hibridnih prijetnji, stranog miješanja u izbore, dezinformacija i pokušaja destabilizacije evropskih država. Rusija se u evropskim dokumentima navodi kao glavni izvor takvih vanjskih prijetnji, dok se posebna pažnja posvećuje zaštiti izbornih procesa i demokratskih institucija.