Dok je pažnja javnosti usmjerena na političke polemike oko koncerata i međustranačkih sukoba, u fokusu dijela opozicije i ekonomskih analitičara našla se finansijska stabilnost Republika Srpska i obaveze koje dospijevaju na naplatu u narednom periodu.
Političke optužbe i reakcije
Predsjednik Savez nezavisnih socijaldemokrata Milorad Dodik oštro je kritikovao lidera Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine Dragana Čovića zbog fotografisanja s Markom Perkovićem Thompsonom, ocijenivši to kao „nastavak opasne rehabilitacije ustaštva“.
S druge strane, lider Narod i pravda Elmedin Konaković tvrdi da se iza oštre retorike krije pokušaj skretanja pažnje s ekonomskih problema. Prema njegovim navodima, u aprilu na naplatu dolazi arbitražna obaveza od oko 400 miliona KM, dok dodatni iznosi po osnovu anuiteta na međunarodnim berzama, uključujući Beč i London, dostižu oko 1,6 milijardi KM.
Arbitražni sporovi i potencijalne obaveze
Među predmetima koji opterećuju budžet RS navode se:
• ranije isplaćeni spor „Viadukt“ u iznosu od 51 milion eura i šest miliona dolara,
• arbitraža u vezi s RiTE Ugljevik (oko 372 miliona KM),
• postupak pred International Centre for Settlement of Investment Disputes (ICSID) procijenjen na oko 770 miliona eura s kamatama,
• tužba Hrvatska elektroprivreda u vezi s TE Gacko (oko 100 miliona eura),
• predarbitražni spor za vjetropark Trusina (oko 102 miliona eura).
Ukupna vrijednost potencijalnih obaveza, prema dostupnim procjenama, mogla bi premašiti milijardu eura.
Stavovi ekonomskih analitičara
Ekonomistica Svetlana Cenić smatra da su mogućnosti za servisiranje duga ograničene, navodeći opcije poput novih zaduživanja ili prodaje imovine.
Ekonomski analitičar Igor Gavran upozorava da arbitražni sporovi narušavaju povjerenje investitora i javnosti u institucije, te da bi eventualne isplate iz budžeta mogle značajno umanjiti sredstva za zdravstvo, obrazovanje i druge javne potrebe.
Finansijski izazovi s kojima se suočava Republika Srpska u narednim mjesecima mogli bi imati dugoročne posljedice po budžetsku stabilnost i ekonomske tokove, dok političke tenzije dodatno komplikuju situaciju.
