Američki desničarski krugovi bliski Donaldu Trumpu sve snažnije ulaze u energetski sektor Bosne i Hercegovine. Jesse Binnall i Joe Flynn, poznati kao ključni akteri Trumpove kampanje za osporavanje rezultata američkih izbora 2020. godine, započeli su pregovore o dobijanju ugovora za izgradnju gasovoda u BiH vrijednog oko 200 miliona dolara. Riječ je o projektu koji ima snažnu geopolitičku dimenziju i čiji je cilj smanjenje zavisnosti Balkana od ruskog gasa, piše britanski Guardian.
U središtu interesovanja je projekat Južne plinske interkonekcije, strateški zamišljen da Bosnu i Hercegovinu poveže s terminalom za tečni prirodni gas na hrvatskoj obali Jadrana. Gasovod dug oko 146 milja omogućio bi BiH uvoz gasa iz SAD-a i drugih izvora, čime bi se značajno umanjio energetski i politički uticaj Moskve u regionu.
Jesse Binnall potvrdio je za Guardian da kompanija koju on i Joe Flynn predstavljaju, AAFS Infrastructure and Energy, još nije dobila ugovor, ali da su održani sastanci s bh. ministrima bili „istraživačke prirode“, kako bi se procijenio potencijal projekta. Prema njegovim riječima, Južna interkonekcija ima kapacitet da ojača energetsku sigurnost BiH i šire regije, uz uključivanje američkog privatnog kapitala i stručnosti.
Bosna i Hercegovina i dalje gotovo u potpunosti zavisi od ruskog gasa, za razliku od većeg dijela Evrope koji se nakon ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine uspio energetski distancirati od Moskve. Nakon povratka Donalda Trumpa na vlast, vlasti u BiH signalizirale su da bi američke kompanije trebale imati ključnu ulogu u izgradnji i upravljanju novim gasovodom.
Evo ko stoji iza tajanstvene firme iz Wyominga
Posebnu pažnju izaziva činjenica da AAFS Infrastructure and Energy praktično nema poslovnu istoriju u energetskom sektoru. Prema dostupnim korporativnim registrima, kompanija je osnovana prije svega dva mjeseca u saveznoj državi Wyoming, poznatoj po labavim pravilima za osnivanje firmi i skrivanju vlasničke strukture. Na zvaničnoj web stranici kompanije dominira simbol američkog orla, ali se ne navode imena zaposlenih niti konkretni realizovani projekti. Navodi se tek da firma raspolaže „decenijama kombinovanog iskustva u energetici, finansijama i međunarodnom razvoju“.
Binnall i Flynn su ove sedmice boravili u Sarajevu, gdje su se sastali s bh. zvaničnicima. Ambasada SAD-a u BiH potvrdila je da su razgovori vođeni o mogućnostima da američki kapital i resursi učestvuju u razvoju i upravljanju Južnom interkonekcijom. Američke diplomate otvoreno su pružile podršku ovoj kompaniji, što je dodatno potaknulo pitanja o političkoj pozadini cijelog projekta.
Kontroverzne biografije i porodične veze
Jesse Binnall, advokat iz Virginije poznat i po nesvakidašnjem hobiju ronjenja s ajkulama, bio je jedan od najglasnijih pravnih boraca protiv priznavanja izborne pobjede Joea Bidena 2020. godine. Predvodio je pravne pokušaje osporavanja izbora i branio Trumpa u slučajevima povezanim s napadom na Capitol Hill.
Joe Flynn je brat Michaela Flynna, bivšeg Trumpovog savjetnika za nacionalnu sigurnost, koji je 2017. godine osuđen zbog laganja FBI-u o kontaktima s Rusijom, a potom pomilovan od Trumpa 2020. godine. Paradoksalno, dok Joe Flynn sada gura projekat koji bi smanjio ruski uticaj na Balkanu, Michael Flynn se nedavno svrstao uz Milorada Dodika, lidera Republike Srpske i jednog od najbližih Putinovih saveznika u Evropi.
Dodik je, uz snažno lobiranje, u oktobru oslobođen američkih sankcija koje su mu bile uvedene 2022. godine zbog korupcije i etnonacionalističke politike. Istovremeno, porodica Trump nastavlja širiti poslovne interese u regionu – Donald Jr., Eric Trump i Jared Kushner ranije su pokušali realizovati projekat Trump Towera u Beogradu vrijedan 500 miliona dolara, koji je zaustavljen nakon protesta i tužilačkih istraga.
Iz Ministarstva vanjskih poslova BiH saopćeno je da je sastanak s Binnallom i Flynnom potvrdio „zajedničku posvećenost produbljivanju saradnje, podsticanju investicija i ubrzanju realizacije vitalnih infrastrukturnih projekata“, čime je priča o američkom ulasku u energetiku BiH dobila i zvaničnu političku težinu.
