Dopisnik FTV-a iz Sjedinjenih Američkih Država, Ivica Puljić, analizirao je novu Nacionalnu sigurnosnu strategiju koju je objavila administracija predsjednika Donalda Trumpa. Ovaj dokument oslikava aktuelne vanjskopolitičke stavove Bijele kuće, posebno kada je riječ o Evropi i sigurnosnim odnosima na zapadu kontinenta.
Puljić ističe da strategija jasno pokazuje kontinuitet Trumpove politike iz 2016. godine – jačanje nacionalnih država i njihovih individualnih odbrambenih kapaciteta. Prema njegovim riječima, nova strategija postavlja i osjetljiva pitanja, uključujući održivost Evropske unije i NATO saveza, iako su to najvažniji partneri Sjedinjenih Država.
Dokument, kako objašnjava, oštro kritikuje evropske lidere zbog “nerealnih očekivanja” u vezi s ratom u Ukrajini, sugerišući da SAD više neće bezrezervno biti sigurnosni štit Evrope kao ranije. Istovremeno, strategija ukazuje na rast ekstremno desnih političkih pokreta širom Evrope, koji se protive ilegalnoj migraciji i klimatskim politikama, te mijenjaju političku dinamiku na kontinentu.
Puljić navodi da strategija iznosi niz tvrdnji: da Evropu slabe njene migracione politike, demografski pad, ali i sve veći pritisak na slobodu govora, političku opoziciju i nacionalne identitete. Rastuća moć tzv. “domoljubnih evropskih stranaka” u dokumentu se predstavlja kao potencijalni pozitivni trend, iako Puljić upozorava da mnoge od njih imaju radikalne i isključive stavove, što podsjeća na atmosferu uoči Drugog svjetskog rata.
Ovakve geopolitičke poruke imaju posebnu težinu za zemlje poput Bosne i Hercegovine, koje su opterećene unutrašnjim podjelama, slabim institucijama i zastojima u reformama. Puljić naglašava da koncept jačanja nacionalnih identiteta – koji strategija promoviše na globalnom nivou – u BiH može imati suprotan efekat, jer bi dodatno osnažio etničko zatvaranje, produbio političke sukobe i potencijalno otvorio prostor za ozbiljne krize.
U drugom dijelu analize Puljić govori o američkom interesu za projekat Južne plinske interkonekcije. Riječ je o velikom energetskom poslu čija se investicijska vrijednost procjenjuje na oko 500 miliona dolara. Projekat će, kako navodi, uključivati predstavnike američke administracije, privatne investitore i velike kompanije, a očekuje se i saradnja partnera iz BiH i Hrvatske.
Puljić dodaje da SAD razmatraju i mogućnost proširenja interkonekcije prema Banjoj Luci, a u kasnijim fazama i prema Srbiji. Time bi, prema američkom viđenju, region postepeno smanjio energetsku ovisnost o ruskom gasu, što bi imalo i političke posljedice u vidu slabljenja ruskog utjecaja na zapadnom Balkanu.
ž
