Savezni sudija u Sjedinjenim Američkim Državama privremeno je u srijedu obustavio primjenu sankcija koje je Trumpova administracija uvela protiv specijalne izvjestiteljice Ujedinjenih nacija za Palestinu Francesce Albanese, ocijenivši da su tim potezom vjerovatno povrijeđena njena ustavna prava na slobodu izražavanja.
Sankcije su Albanesoj izrečene u julu 2025. godine, nakon što je javno kritizirala izraelsko ratno djelovanje u Pojasu Gaze. U opsežnom izvještaju objavljenom 30. juna, imenovala je više od 60 kompanija – uključujući Google, Amazon i Microsoft – tvrdeći da sudjeluju u onome što je opisala kao pretvaranje izraelske ekonomije okupacije u ekonomiju genocida.
Izvještaj je sadržavao i poziv Međunarodnom krivičnom sudu te nacionalnim pravosudnim sistemima da pokrenu istrage i procesuiraju odgovorne korporativne rukovodioce. Albanese je pozvala i države članice UN-a na uvođenje sankcija i zamrzavanje imovine navedenih kompanija.
Američki okružni sudija Richard Leon, donoseći privremenu zabranu izvršavanja sankcija, naveo je da je „zaštita slobode govora uvijek u javnom interesu”. Kao izravna posljedica uvedenih sankcija, Albanesoj je bio onemogućen ulazak u SAD, a korištenje bankarskih usluga u toj zemlji praktično je svedeno na nulu.
Tužbu protiv Trumpove administracije podnio je Albanesein suprug Massimiliano Cali, viši ekonomista Svjetske banke sa sjedištem u Tunisu – u ime svoje porodice, uključujući njihovu kćerku, državljanku SAD-a.
U tužbi se navodi da je administracija bez propisanog pravnog postupka zaplijenila imovinu Albanese, prekršila zakone o sankcijama te joj faktički onemogućila podmirenje osnovnih životnih troškova.
Sudija Leon zauzeo je stav da boravište Albanese izvan SAD-a ne isključuje zaštitu koju joj pruža Prvi amandman američkog Ustava, te da je Trumpova administracija pokušala sankcionisati njene stavove zbog samog sadržaja i poruke koju su prenosili.
„Hvala mojoj kćerki i mom suprugu što su stali u moju odbranu, i svima koji su do sada pružili pomoć. Zajedno smo jedno”, napisala je Albanese na mreži X.
Sudska odluka dolazi ubrzo nakon što je španski premijer Pedro Sanchez 7. maja dodijelio Albanesej Orden za građanske zasluge, u potezu koji je protumačen kao jasan izraz solidarnosti.
Dan ranije, Sanchez je i zvanično zatražio od Evropske komisije aktivaciju takozvanog Statuta EU o blokiranju, kojim bi se Međunarodni krivični sud i Ujedinjene nacije zaštitili od dosega američkih sankcija.
