Dragan Vasiljković, poznat kao Kapetan Dragan, osuđen zbog ratnih zločina, danas politički aktivan u Srbiji
Dragan Vasiljković, javnosti poznatiji kao Kapetan Dragan, bio je predmet višegodišnjih istraga i optužbi za ratne zločine počinjene tokom sukoba na prostoru bivše Jugoslavije, posebno u Hrvatskoj. Hrvatski sud ga je pravosnažno osudio na kaznu zatvora u trajanju od 13 i po godina zbog zločina nad civilima i ratnim zarobljenicima na području Knina i Gline tokom Domovinskog rata.
Vasiljković je decenijama izbjegavao pravdu, skrivajući se u Australiji gdje je živio pod lažnim identitetom. Njegovo izručenje Hrvatskoj 2015. godine predstavljalo je prvi slučaj da je australijski državljanin izručen drugoj državi zbog ratnih zločina. Postupak izručenja privukao je veliku pažnju medija i izazvao brojne reakcije kako u Australiji, tako i u zemljama regiona.
Suđenje u Splitu obuhvatilo je zločine počinjene u sklopu paravojnih formacija koje je Vasiljković predvodio, a koje su djelovale pod kontrolom tadašnje samoproglašene Republike Srpske Krajine. Sud je utvrdio njegovu odgovornost za mučenje i zlostavljanje ratnih zarobljenika te za napade na civilna područja.
Kao komandant specijalnih jedinica, bio je odgovoran za postupke suprotne odredbama Ženevske konvencije, kojima su zarobljenici bili izloženi nečovječnom postupanju i nasilju. Konkretno, teretile su ga optužbe za mučenje, zlostavljanje i ubistvo pripadnika hrvatske vojske i policije u zatvoru na kninskoj tvrđavi tokom juna i jula 1991. godine, kao i za planiranje i komandovanje napadom na policijsku stanicu u Glini te okolna naselja. Tokom tih operacija došlo je do prisilnog iseljavanja civilnog stanovništva, pljačke imovine i civilnih žrtava, uključujući smrt stranog novinara. Napadi su, prema presudi, bili izvedeni u dogovoru s tadašnjom Jugoslovenskom narodnom armijom (JNA).
Nakon izdržane zatvorske kazne, Vasiljković je protjeran iz Hrvatske i vraćen u Srbiju, gdje danas živi na slobodi. Njegov povratak izazvao je podijeljene reakcije – dok ga dio populacije u Srbiji i dalje percipira kao ratnog veterana, u Hrvatskoj i među žrtvama rata ostaje simbol ratnih zločina.
U javnosti se Kapetan Dragan sve češće pojavljuje i kao politički akter, povremeno gostujući u medijima i iznoseći stavove o stanju bezbjednosti i vojsci. U jednom od nedavnih javnih istupa, pozvao je predsjednika Srbije Aleksandra Vučića i druge nadležne da pojačaju naoružavanje zemlje i ojačaju status bezbjednosnih snaga.
„Biće krvavo. I kažem vam, spremajmo se! Ovo je molba, preklinjem naše očeve da jačaju vojsku, policiju, naše bezbjednosne službe. I dižite im status! Oni moraju da uživaju status!“, poručio je Vasiljković u izjavi koja je izazvala oštre kritike na društvenim mrežama.
Snimak njegovog gostovanja, iako nije precizirano kada je nastao, posljednjih dana se širi po srbijanskim internet stranicama, uključujući i one koje prate studentske proteste. Komentari korisnika u velikoj mjeri osporavaju njegove poruke, pozivajući na ulaganje u obrazovanje, zdravstvo i druge sektore.
„Status da se podiže ljekarima, profesorima, inženjerima…“, napisao je jedan korisnik. Drugi dodaje: „Izgleda da krepaje polako“, dok treći komentariše: „Koga je on branio, toga više nema.“
U dijelu komentara pominje se i predsjednikov sin, Danilo Vučić, uz tvrdnje da mu je navodno poklonjen stan u Beogradu, što nije službeno potvrđeno. Uz brojne uvredljive poruke, izraženo je i nezadovoljstvo militarističkom retorikom.
Dragan Vasiljković rođen je 12. decembra 1954. godine u Beogradu. Nakon smrti oca, 1967. godine se s porodicom seli u Australiju, gdje stiče državljanstvo i služi u australijskoj vojsci pod imenom Daniel Snedden. Tokom života radio je kao vojni instruktor u Africi i Južnoj Americi, a prema nekim izvorima bio je povezan i s ilegalnim aktivnostima tokom boravka u Australiji.
Pred raspad Jugoslavije vraća se u Srbiju i uključuje u tadašnja politička previranja. Početkom 1990-ih dolazi na područje samoproglašene Republike Srpske Krajine, gdje osniva centar za obuku specijalnih jedinica i formira paravojnu grupu „Knindže“, te učestvuje u formiranju jedinice „Crvene beretke“.
Njegov životni put, obilježen ratnim zločinima, izbjegavanjem pravde i kontroverznim javnim nastupima, i dalje izaziva snažne reakcije u zemljama bivše Jugoslavije. Vasiljković ostaje simbol podjela, a njegovo javno djelovanje doprinosi nastavku političkih tenzija i društvenih prijepora.